Đức Nghĩa, Phan Thiết — Tọa lạc bên bờ sông Cà Ty hiền hòa tại số 39 đường Trưng Nhị (phường Đức Nghĩa), Di tích Trường Dục Thanh là một trong những địa chỉ đỏ lịch sử thiêng liêng nhất của tỉnh Bình Thuận. Nơi đây vào năm 1910, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại) đã dừng chân dạy học, truyền bá lòng yêu nước thương dân cho bao thế hệ học trò trước khi ra đi tìm đường cứu nước tại bến cảng Nhà Rồng.

Giữa không gian chói chang của dải đất duyên hải miền Trung, những công trình di sản văn hóa như Di tích Trường Dục Thanh: Dấu ấn lịch sử bên dòng sông Cà Ty sừng sững như những chứng nhân lịch sử lặng lẽ vượt qua phong ba thời gian. Từng lớp gạch nung cổ kính, từng đường nét hoa văn chạm trổ không chỉ ghi dấu đỉnh cao kiến trúc của một thời kỳ vàng son mà còn gửi gắm thế giới quan tâm linh sâu sắc của cộng đồng bản địa.

Đối với những ai trân trọng giá trị văn hóa truyền thống, mỗi chuyến viếng thăm không đơn thuần là hành trình ngắm cảnh hay chụp những bức hình kỷ niệm. Đó là cơ hội quý giá để lắng lại giữa nhịp sống vội vã, lắng nghe tiếng vọng ngàn xưa qua từng nhịp trống Paranưng và cảm nhận sức sống bền bỉ của một di sản đang được gìn giữ giữa đời sống đương đại.

Để hiểu rõ hơn về câu chuyện thực tế đằng sau Di tích Trường Dục Thanh: Dấu ấn lịch sử bên dòng sông Cà Ty, những thông tin đối chiếu và quan sát dưới đây sẽ mang đến góc nhìn đa chiều, chuẩn xác và hữu ích nhất cho quý độc giả.

Lịch sử ngôi trường yêu nước tiến bộ đầu thế kỷ XX

Trường Dục Thanh (viết tắt của cụm từ "Dục Thanh Học Hiệu" - Giáo dục thanh niên lòng yêu nước) được sáng lập vào năm 1907 bởi các sĩ phu yêu nước phong trào Duy Tân tại Bình Thuận, trong đó có hai người con trai của nhà thơ yêu nước Nguyễn Thông là cụ Nguyễn Quý Anh và Nguyễn Trọng Lội. Đây là một trong những ngôi trường tư thục tiến bộ đầu tiên ở Trung Kỳ thời bấy giờ, dạy chữ Quốc ngữ bên cạnh chữ Hán và tiếng Pháp, khơi dậy tinh thần tự cường dân tộc và bãi bỏ các lối học khoa cử phong kiến cổ hủ.

Dấu ấn người thầy giáo trẻ Nguyễn Tất Thành

Vào tháng 9 năm 1910, trên đường từ Huế vào phương Nam, người thanh niên Nguyễn Tất Thành (khi đó mới 20 tuổi, mang tên gọi thầy giáo Thành) đã được các cụ thân sĩ giới thiệu về dạy học tại Trường Dục Thanh. Thầy Thành đảm nhận dạy chữ Quốc ngữ, chữ Hán và môn Thể dục cho các lớp học trò lứa tuổi thiếu niên. không đơn thuần truyền dạy tri thức văn hóa, thầy giáo Thành còn truyền cho các em tình yêu quê hương đất nước tha thiết, hướng dẫn các em tập thể dục buổi sáng bên bờ sông Cà Ty để rèn luyện thể lực, và đưa học sinh đi dã ngoại tìm hiểu đời sống nhọc nhằn của người dân lao động nghèo xứ biển.

Tháp Chăm Pô Sah Inư
Quần thể tháp Pô Sah Inư cổ kính sừng sững trên đỉnh đồi Bà Nài.

Không gian di tích rợp bóng cây khế cổ thụ và giếng nước xưa

Khu di tích Trường Dục Thanh ngày nay vẫn giữ trọn vẹn nét kiến trúc mộc mạc cổ kính của hơn một thế kỷ trước: - Gian lớp học cổ: Căn nhà gỗ mái ngói âm dương với những bộ bàn ghế gỗ lim nơi thầy Thành từng đứng lớp giảng bài, chiếc bảng đen mộc mạc và những chiếc nghiên mực bằng đá. - Nhà Ngư: Nơi thầy giáo Thành cùng các thầy giáo khác nghỉ ngơi sau giờ lên lớp. - Ngọa Du Sào: Ngôi nhà nhỏ thanh tịnh nơi các bậc sĩ phu yêu nước luận bàn thời cuộc, đọc sách báo tiến bộ. - Giếng nước và cây khế cổ thụ: Trong góc vườn xanh mát là chiếc giếng nước xây bằng đá ong mát rượi và cây khế do cụ Nguyễn Thông tự tay trồng từ năm 1880. Hàng ngày sau giờ dạy học, thầy Thành thường tự tay múc nước tưới mát cho cây khế xanh tươi.

Thông tin thực địa và giá trị giáo dục truyền thống

Địa chỉ: Số 39 đường Trưng Nhị, phường Đức Nghĩa, TP. Phan Thiết (ngay chân cầu Dục Thanh). - Giờ mở cửa: 07h00 - 11h30 sáng và 13h30 - 17h00 chiều (mở cửa tất cả các ngày trong tuần). - Vé vào cổng: Miễn phí hoàn toàn cho du khách tham quan. - Liền kề khu di tích là Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Bình Thuận trưng bày hàng trăm tư liệu, hình ảnh quý giá về cuộc đời và sự nghiệp cứu nước của Bác.

Văn hóa nghệ thuật tháp Pô Sah Inư
Nghệ nhân Chăm biểu diễn điệu nhạc truyền thống với tiếng kèn Saranai vang vọng.

Hành trình di sản và giá trị lịch sử văn hóa trường tồn

Khu di tích Trường Dục Thanh cùng với Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Bình Thuận tạo thành một quần thể di tích lịch sử - văn hóa đặc biệt quan trọng của quốc gia. Những bài học sâu sắc từ mái trường xưa: - Tinh thần hiếu học và lòng yêu nước thương dân nồng nàn của thầy giáo Nguyễn Tất Thành vẫn vẹn nguyên trong từng kỷ vật: chiếc phản gỗ đơn sơ nơi thầy ngả lưng chợp mắt, chiếc án thư bằng gỗ mộc mạc và giếng nước đá ong mát lành. - Hàng năm, khu di tích đón hơn 300.000 lượt khách tham quan, học sinh, sinh viên và các đoàn đại biểu quốc tế đến dâng hương tưởng niệm và tìm hiểu cội nguồn lịch sử cách mạng vẻ vang của dân tộc. Trong hành trình khám phá, bạn có thể kết hợp ghé thăm di tích Dinh Vạn Thủy Tú ven sông Cà Ty và trải nghiệm dạo bước chợ đêm Phan Thiết rực rỡ ánh đèn để có góc nhìn trọn vẹn nhất về đời sống xứ biển. Trong hành trình khám phá, bạn có thể kết hợp ghé thăm di tích Dinh Vạn Thủy Tú ven sông Cà Ty và trải nghiệm dạo bước chợ đêm Phan Thiết rực rỡ ánh đèn để có góc nhìn trọn vẹn nhất về đời sống xứ biển.

Hỏi đáp nhanh và cẩm nang thực địa: Thăm Di tích Trường Dục Thanh

1. Giá vé tham quan và giờ mở cửa: - Vé vào cổng các di tích văn hóa lịch sử tại Phan Thiết dao động từ 15.000 - 20.000 VNĐ/người lớn (miễn phí cho trẻ em và người cao tuổi). Mở cửa liên tục từ 07h00 đến 17h00 hàng ngày. 2. Quy định trang phục khi bước vào không gian tâm linh: - Yêu cầu trang phục lịch sự, kín đáo (áo có tay, quần hoặc váy dài qua gối). Không đội mũ, đeo kính đen và tháo giày dép khi bước vào chánh điện hoặc lòng tháp thờ phụng. 3. Dịch vụ hướng dẫn viên và thuyết minh di sản: - Tại Di tích Trường Dục Thanh, Dinh Vạn Thủy Tú và Tháp Pô Sah Inư đều có hướng dẫn viên tại điểm thuyết minh miễn phí hoặc hỗ trợ đoàn với mức phí tượng trưng 50.000 - 100.000 VNĐ/đoàn. 4. Ý nghĩa giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ: - Đây là những địa chỉ đỏ lý tưởng cho các gia đình và đoàn trường học đưa con em đến tham quan, học tập lịch sử dân tộc và bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước. Đồng thời, đừng quên tham khảo thêm tháp Pô Sah Inư cổ kính trên đồi Bà Nài và bỏ túi các điểm tham quan văn hóa trung tâm thành phố giúp chuyến đi thêm thuận lợi và giàu trải nghiệm ý nghĩa. Đồng thời, đừng quên tham khảo thêm tháp Pô Sah Inư cổ kính trên đồi Bà Nài và bỏ túi các điểm tham quan văn hóa trung tâm thành phố giúp chuyến đi thêm thuận lợi và giàu trải nghiệm ý nghĩa.

Lễ hội Katê tháp Pô Sah Inư
Không khí trang nghiêm và rực rỡ sắc màu trang phục tại lễ hội Katê truyền thống.
LỜI KẾT TỪ TÒA SOẠN PHAN THIẾT+

Di sản không chỉ tồn tại qua những công trình gạch đá cổ xưa mà sống động trong từng hơi thở sinh hoạt và niềm tự hào của cộng đồng. Trách nhiệm của mỗi du khách là trân trọng từng hiện vật và giữ gìn sự trang nghiêm nơi chốn linh thiêng.

Một chuyến đi giàu ý nghĩa luôn bắt đầu từ sự tôn trọng bản sắc địa phương, góp phần lan tỏa vẻ đẹp văn hóa truyền thống của Bình Thuận đến bạn bè muôn phương.